24.4 C
Athens
Κυριακή, 20 Ιουνίου, 2021

«Σαρκαστικός αυτο-έπαινος στην αρχαία τραγωδία: “τόποι” και λειτουργία»: Διάλεξη της Μαίρης Γιόση

✚ ΑΘΗΝΑ

Ενσυνείδητες αγορές στη Δημοτική Αγορά Κυψέλης

Το 1ο Conscious Pop up Market στη Κυψέλη Την ευκαιρία οι Αθηναίοι καταναλωτές να έρθουν σε επαφή  με προϊόντα που έχουν δημιουργηθεί με τις αρχές...

«Project Αθηνά»: Καινοτομία και τεχνολογία στην υπηρεσία του Δήμου Αθηναίων, για μια πόλη καθαρή και προσβάσιμη

Microsoft και ATCOM υλοποιούν ένα πρωτοποριακό πιλοτικό έργο στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Υιοθέτησε την πόλη σου». Η μετεξέλιξη των πόλεων σε «έξυπνες» μέσω της τεχνολογίας...

«Ο πολιτισμός είναι η Αθήνα»: 4 χώροι, περισσότερες από 100 εκδηλώσεις

Culture is Athens / Ιούνιος – Σεπτέμβριος 2021 Τεχνόπολη – Θέατρο Κολωνού – Θέατρο Γκράβας – Κιν/φος ΑΒ Μουσική – Θέατρο – Χορός  Τα φώτα του πολιτισμού «ανάβουν» ξανά και ο Δήμος Αθηναίων προσφέρει ένα καλοκαίρι...

Ένα πολυπολιτισμικό μονοπάτι στο πάρκο Ροζάν στα Εξάρχεια

Γνωρίστε τις φυλές των Αθηνών Μια αναδυόμενη υπαίθρια έκθεση με 5 ξύλινα κουτιά εγκατάστασης, που αναδεικνύουν τις παραδόσεις διαφορετικών πολιτισμών μέσω τέχνης, μουσικής, φαγητού και...

Μία βόλτα στο Βιομηχανικό Μουσείο Φωταερίου στην Τεχνόπολη, με… σακίδιο

Η επιτυχημένη διαδραστική ξενάγηση «Μία βόλτα στο Μουσείο με… σακίδιο» για οικογένειες με παιδιά 4-11 ετών πραγματοποιείται  και πάλι στο Βιομηχανικό Μουσείο Φωταερίου στην...
To Κέντρο Ερεύνης της Ελληνικής και Λατινικής Γραμματείας της Ακαδημίας Αθηνών, στο πλαίσιο του μηνιαίου σεμιναρίου του “Self-Praise & Self-Blame in Ancient Literature”, έχει προγραμματίσει την Πέμπτη, 8 Απριλίου, 5-7μμ, διάλεξη της Μαίρης Γιόση (Ομότιμης Καθηγήτριας Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας, ΕΚΠΑ) με θέμα: «Σαρκαστικός αυτο-έπαινος στην αρχαία τραγωδία: “τόποι” και λειτουργία».
Περίληψη
Ο εγκωμιαστικός λόγος απαντά συχνά στην αρχαία ελληνική τραγωδία. Ακόμα και στη μορφή του αυτο-επαίνου –που μαρτυρείται σε αρκετές περιπτώσεις– φέρει τα τυπικά χαρακτηριστικά του εγκωμίου: αναφορά στην ευγενική (ή θεϊκή) καταγωγή των ηρώων, στα κατορθώματα ή τις αρετές τους, σε όλα εκείνα τα στοιχεία που αναδεικνύουν ένα πρόσωπο του δράματος σε μεῖζον ἢ καθ΄ἡμᾶς (περιλαμβανομένων και των παθῶν τους).
Στην εξύμνηση αυτή που εισάγεται συνήθως με ρήματα όπως αἰνῶ, ἐπαινῶ, εὔχομαι, αὐχέω, καυχῶμαι, μεγαλαυχέω, ἐπαίρομαι, κομπάζω κ.ά. μπορούμε να διακρίνουμε στοιχεία ὑπερβολῆς (ή και λιτότητος), πράγμα που υποδηλώνει ήδη μια πρώτη σύγκριση με το φαινόμενο της εἰρωνείας, αλλά και του σαρκασμού (που θα μας απασχολήσει εδώ), μέσω της κοινής αναφοράς στο στοιχείο της απόστασης ή απόκλισης από την πραγματικότητα (ή την αλήθεια, κατά τον Αριστοτέλη, η οποία αποτελεί το μέσον ανάμεσα σε δύο ακρότητες). Η εἰρωνεία θα χαρακτηριστεί προσποίησις (dissimulatio, simulatio) και θα παραδοθεί προς διερεύνηση στη μεταγενέστερη θεωρητική σκέψη (η οποία θα την μελετήσει όχι ως λεκτικό απλώς φαινόμενο αλλά και ως τρόπο συμπεριφοράς ή στάσης ζωής).
Αντίθετα από τη λ. εἴρων και τα παράγωγά της που μαρτυρούνται τρεις φορές στον Αριστοφάνη (Νεφ. 449, Όρν. 1211 και Σφηκ. 174 – με την κωμωδία να καθιερώνει τους τύπους του Είρωνα και του Αλαζόνα, τους οποίους θα ορίσει στη συνέχεια ο Αριστοτέλης) και καμία φορά στις σωζόμενες τραγωδίες, η λ. σαρκασμός εμφανίζεται πολύ αργότερα στην αρχαία γραμματεία (1ο-2ο αι. μ.Χ.). Ο θεωρητικός λόγος για την ειρωνεία, κυρίως στο πλαίσιο της ρητορικής, αλλά και τη ηθικής (Αριστοτέλης, Κικέρων, Κοϊντιλιανός, για να μνημονεύσουμε τα αρχαιότερα δείγματά του), φαίνεται ότι ακόμα και σήμερα καλύπτει και τον λόγο περί σαρκασμού, αφού η δύο όροι χρησιμοποιούνται εναλλακτικά για να δηλώσουν την λεκτική ή φραστική ειρωνεία, κατά την οποία το νόημα το λεγομένων είναι το αντίθετο από αυτό που φαινομενικά δηλώνουν.
Δεν φαίνεται να υπάρχει συμφωνία ανάμεσα στους μελετητές (φιλοσόφους, γλωσσολόγους, ψυχολόγους κ.α.) για το αν ο σαρκασμός υπάγεται στον γενικότερο όρο ‘ειρωνεία’ ή αν αποτελεί εντελώς ξεχωριστό φαινόμενο. Για την παρούσα μελέτη, ο σαρκασμός συνδέεται με τη λεκτική ειρωνεία μόνο που αποτελεί μια πιο ‘οξυμένη’ εκδοχή της, η οποία επιστρατεύει και τόνο, ένταση ή χρωματισμό της εκφοράς του λόγου, ή υποδεικνύει ακόμα και κινήσεις ή χειρονομίες, σχήματα δηλ. της δραματικής αναπαράστασης.
Τα υπό εξέταση χωρία από τις σωζόμενες τραγωδίες και των τριών τραγικών (βλ. handout) που φέρουν – κατά τη άποψή μου– χαρακτηριστικά σαρκαστικού αυτο-επαίνου δεν είναι πολλά, ωστόσο θεωρώ ότι οδηγούν σε γόνιμα συμπεράσματα για τις ιδιαίτερες απαιτήσεις του τρόπου αυτού στο πλαίσιο του συγκεκριμένου δραματικού είδους, αλλά και της λειτουργίας του σε καθεμιά από τις επιλεγμένες τραγωδίες.

Euro 2020Q Ο Λεβαντόφσκι σταμάτησε την Ισπανία

Μετά την Σουηδία, που πήρε 0-0, τους Ίβηρες «πλήγωσαν» οι Πολωνοί παίρνοντας τον πρώτο τους πόντο στο τουρνουά και μένοντας «ζωντανοί» στο κυνήγι της...

Covid 19-Κύπρος: 62 νέα κρούσματα – Κανένας θάνατος το τελευταίο 24ωρο

Εξήντα δύο νέα κρούσματα ανακοίνωσε σήμερα το υπουργείο Υγείας της Κύπρου, ενώ δεν έχουν καταγραφεί θάνατοι ασθενών με τελική αιτία θανάτου την COVID-19 το...

Covid-19 – Βραζιλία: Οι θάνατοι ξεπέρασαν τις 500.000

Η Βραζιλία ξεπέρασε σήμερα το όριο των 500.000 θανάτων από την Covid-19, ανακοίνωσε το υπουργείο Υγείας. Σύμφωνα με τον απολογισμό που δημοσιεύεται καθημερινά από την...

Ισραήλ: Η εκλογή του Εμπραχίμ Ραΐσι στην προεδρία του Ιράν «θα πρέπει να προκαλεί μεγάλη ανησυχία»

Η εκλογή του Εμπραχίμ Ραΐσι στην προεδρία του Ιράν «θα πρέπει να προκαλεί μεγάλη ανησυχία» στον κόσμο, δήλωσε σήμερα εκπρόσωπος του ισραηλινού υπουργείου Εξωτερικών,...

Δελτίο Ειδήσεων στις 23:00

Την Τρίτη αναμένεται να απολογηθεί ενώπιον του ανακριτή, ο Μπάμπης Αναγνωστόπουλος, κατ ομολογία δράστης της δολοφονίας της 20χρονης συζύγου του Κάρολαϊν, μέσα στο σπίτι...

Covid 19-Ιταλία: Με Johnson & Johnson θα εμβολιαστούν άστεγοι και μετανάστες

Σύμφωνα με τον ιταλικό τύπο στο εξής θα εμβολιαστούν άστεγοι και μετανάστες χωρίς άδεια παραμονής (και κάτω από εξήντα ετών) με το σκεύασμα της...

Έγκλημα στα Γλυκά Νερά: Κόλαφος η ιατροδικαστική έκθεση για τον 32χρονο πιλότο – Τη σκότωσε την ώρα που κοιμόταν

Την ώρα που η Καρολάιν κοιμόταν φέρεται ότι ο κατηγορούμενος πιλότος τη σκότωσε, ενώ ο θάνατος της δεν ήταν ακαριαίος αλλά αγωνιώδης. Το συμπέρασμα αυτό...

ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

Συμπλοκή ανήλικων κοριτσιών στον Κολωνό – Δύο τραυματίες – Μία σύλληψη

Δύο τραυματίες και μία σύλληψη είναι ο απολογισμός συμπλοκής ανήλικων κοριτσιών στον Κολωνό. Σύμφωνα με την Αστυνομία περίπου στις 6.30 το απόγευμα του Σαββάτου στη...

Το κλειδί της πόλης των Τιράνων στο δήμαρχο Αθηναίων Κώστα Μπακογιάννη

Το κλειδί της πόλης των Τιράνων έλαβε σήμερα από το δήμαρχο της αλβανικής πρωτεύουσας Εριόν Βελιάι, ο δήμαρχος Αθηναίων Κώστας Μπακογιάννης, ο οποίος βρίσκεται...

Γενέθλια με μειωμένη είσοδο για τα 12 χρόνια λειτουργίας του Μουσείου Ακρόπολης

Την Κυριακή 20 Ιουνίου 2021 το Μουσείο Ακρόπολης κλείνει τα 12 χρόνια λειτουργίας του έχοντας διανύσει την πιο δύσκολη χρονιά του, αφού παρέμεινε κλειστό...

Δείτε το line up για την ανανεωμένη ταράτσα του Gazarte

Η United We Fly, επιστρέφει στη live δράση και μας παρουσιάζει τη νέα σειρά συναυλιών Upstairs Sessions στη δροσερή και ανανεωμένη ταράτσα του Gazarte...

Το Open House Athens επιστρέφει τον Ιούνιο με διαδικτυακές ξεναγήσεις

Η αγαπημένη αρχιτεκτονική γιορτή της πόλης δεν θα μπορούσε να μην επιστρέψει και φέτος, έστω και διαδικτυακά. Το online event περιλαμβάνει ένα livestream και...