11.9 C
Athens
Δευτέρα, 8 Μαρτίου, 2021

Μαρτυρία μνήμης για το Ολοκαύτωμα – Ο Όσκαρ και η Βεατρίκη, δυο Εβραιόπουλα στη Μυτιλήνη

✚ ΑΘΗΝΑ

Έτοιμο ακόμη ένα «Pocket Park» 750 τ.μ. στο Παγκράτι

Είναι το τρίτο «Pocket Park» που ολοκληρώνεται στην Αθήνα και καθιερώνει πλέον μία νέα τακτική στην αξιοποίηση του δημόσιου χώρου. Σε έναν εγκαταλελειμμένο χώρο...

Δέκα χρόνια χωρίς τον Μιλτιάδη Έβερτ

Οι συνοδοιπόροι και όλοι όσοι τον είχαν συναντήσει αρκετές φορές σε κοινωνικό και δημοσιογραφικό πλαίσιο, μιλούν για έναν έντιμο, δυναμικό και ανοιχτόκαρδο άνθρωπο. Άλλοι θυμούνται...

Innovathens: Διαδικτυακή Συζήτηση για την Προστασία των Προσωπικών Δεδομένων 

Διαδικτυακή Συζήτηση για την Προστασία των Προσωπικών Δεδομένων (GDPR) και την Καινοτομία Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα για την προστασία των προσωπικών δεδομένων, η μη...

Έτοιμο το δεύτερο «πάρκο τσέπης» στην Αθήνα

Το δεύτερο «πάρκο τσέπης» παραδίδει ο Δήμος Αθηναίων στους κατοίκους της πόλης και συγκεκριμένα του Κολωνού. Μία μικρή όαση πρασίνου στην καρδιά της γειτονιάς,...

Ο λόφος του Στρέφη ξαναγίνεται τόπος περιπάτου και αναψυχής

Ακόμη μία εμβληματική περιοχή της Αθήνας, βγαίνει από τον λήθαργο και την εγκατάλειψη. Ο λόφος του Στρέφη που έχει συνδεθεί με τον περίπατο, την...

Είναι απορίας άξιο ακόμη και για τους μελετητές γιατί η Μυτιλήνη που δεν είχε  Εβραίους κατοίκους, συμπεριλαμβάνεται στον χάρτη του Ολοκαυτώματος στην Ελλάδα, έτσι όπως αυτός είναι αναρτημένος στο Εβραϊκό Μουσείο της Αθήνας . Την απάντηση στο ερώτημα δίνει ο αξέχαστος συγγραφέας και ερευνητής Μίμης Σαραντάκος σε μια μαρτυρία του δημοσιευμένη στη μικρή εφημεριδούλα που εξέδιδε στο τέλος της ζωής του, «Το φιστίκι», και στην οποία αποκαλύπτει την ύπαρξη της οικογένειας Χάτεμ, πρόσφυγες στο νησί από τη Θράκη το 1941.

Πρωταγωνιστές στη μαρτυρία είναι τα δυο Εβραιόπουλα παιδιά της οικογένεια Χάτεμ, ο Όσκαρ και η Βεατρίκη.

Τα δύο εβραιόπουλα

“Το δεύτερο χρόνο της Κατοχής είχα για λίγο κάνει παρέα με δυο Εβραιόπουλα, τον Όσκαρ και τη Βεατρίκη Χάτεμ, που το ‘41 είχαν έρθει στο νησί πρόσφυγες από τη Θράκη. Ο μπαμπάς τους είχε κάποια πάρε – δώσε με το θείο Αντρέα και έρθει κάνα δυο φορές στο σπίτι του. Αργότερα γνωρίστηκε και με τον πατέρα μου και κουβέντιαζαν οι τρεις τους στο σαλόνι του θείου Αντρέα. Μια – δυο φορές, έφερε μαζί του και τα παιδιά του, τον Όσκαρ, λίγο μικρότερό μου, και τη Βεατρίκη, ένα χρόνο μεγαλύτερη από την ξαδέλφη μου την Αγγέλα. Σιγά – σιγά τα δυο παιδιά συνήθισαν να έρχονται μονάχα τους και παίζαμε ή κουβεντιάζαμε εμείς οι τέσσερις.

Όπως μας έλεγαν, η γιαγιά τους ήταν γεννημένη στη Φιλιππούπολη, ήρθε στην Κομοτηνή μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους και παντρεύτηκε έναν Εβραίο από αυτά τα μέρη. Οι Βούλγαροι, όταν πήρανε τη Θράκη, τους είχαν ζητήσει να πάρουν τη βουλγαρική υπηκοότητα, οπότε θα μπορούσαν να μείνουν στον τόπο τους. Ο μπαμπάς τους όμως δήλωσε πως ήταν Έλληνας, πήρε την οικογένειά του και -μέσω Τουρκίας- ήρθαν με πολλούς άλλους Έλληνες στο νησί. Η γιαγιά τους έμεινε στην Κομοτηνή, γιατί, καθώς ήταν γεννημένη στη Βουλγαρία, θεωρήθηκε πως ήταν ήδη Βουλγάρα ” γράφει ο Μίμης Σαραντάκος.

Ο Όσκαρ και η Βεατρίκη, όταν γνωρίστηκαν μαζί μας, άρχισαν να έρχονται και μόνα τους από το σπίτι τους, που ήταν στο Κιόσκι, όχι και τόσο κοντά στη γειτονιά μας, και να παίζουμε τόμπολα ή τρίλιζα ή να διαβάζουμε μαζί εικονογραφημένα βιβλία, όπως το «Βίο των Ζώων» ή τη «Χιονάτη». Με τα άλλα παιδιά της γειτονιάς δεν έπιασαν φιλίες, ούτε είχαν κανέναν άλλο φίλο στην πόλη μας, όπου άλλωστε είναι ζήτημα αν υπήρχαν άλλες δύο εβραϊκές οικογένειες.

Από την αρχή μού είχαν κάνει εντύπωση για το συμμαζεμένο και πάντα φοβισμένο ύφος τους. Συνηθισμένος με τις σκανταλιές της παρέας μας στη γειτονιά, που ο καθένας, για αστείο, χωρίς κακία, πείραζε, έδινε κατακεφαλιές ή έσπρωχνε τον άλλον, αγόρι ή κορίτσι, στην αρχή τούς πείραζα, γρήγορα όμως το τελείως υποταγμένο ύφος τους με αφόπλισε και σταμάτησα να κάνω τον έξυπνο. Μόνο μια φορά, δεν ξέρω πώς μου ‘ρθε και τράβηξα, τάχα μου αστεία, τα μαλλιά της Βεατρίκης. Εκείνη, αντί να διαμαρτυρηθεί ή να φωνάξει, ξέσπασε σε ένα πνιχτό κλάμα και έφυγε τρέχοντας για το σπίτι της. Αμέσως μετάνιωσα σαν το σκυλί γι’ αυτή μου την επιθετικότητα. Περίμενα την επομένη συνάντησή μας για να της ζητήσω συγγνώμη, αν και δεν ήξερα πώς. Δεν είχα ποτέ μου ως τότε ζητήσει συγγνώμη για τις σκανταλιές μου.

Η επόμενη, όμως, συνάντησή μας δεν έγινε ποτέ. Οι Χάτεμ δεν έβγαιναν πια από το σπίτι τους και τα παιδιά τους πάψανε να έρχονται στη γειτονιά μας. Ήξερα πως μένανε κάπου κοντά στο Κιόσκι, αλλά την ακριβή διεύθυνση του σπιτιού τους δεν την ήξερα, ώστε να πάω να τους βρω. Ο θείος μου ο Αντρέας φαίνεται πως τους έβλεπε κάπου κάπου, γιατί μια μέρα, θα ήταν πια καλοκαίρι τού ’43, άκουσα μια συζήτηση που είχε με τον πατέρα μου.

“Έμαθα πως οι Γερμανοί πιάνουν όλους τους Εβραίους και τους εξορίζουν. Αν δεις το Χάτεμ, πες του το. Θα μπορούσαμε να τους στείλουμε σε δικούς μας στα χωριά. Εκεί θα είναι σίγουροι”, του είπε ο πατέρας μου.

“Του το ‘πα κι εγώ, αλλά αυτός δε φοβάται. Πιστεύει πως θα τους συγκεντρώσουν μόνο τους ενήλικους άντρες σε στρατόπεδα εργασίας και τα γυναικόπαιδα δε θα τα πειράξουν. Και ξέρεις τι μου ‘πε; “Βαρέθηκα πια να φεύγω από το ένα μέρος στο άλλο”.

Εύκολα οι Χάτεμ θα κρυβόντουσαν μέσα στους ντόπιους, αν πήγαιναν στα χωριά, γιατί σ’ αντίθεση με άλλες περιοχές, το νησί μας δεν είχε ποτέ του Εβραίους. Πολλά ανέκδοτα κυκλοφορούσαν για την ιδιομορφία αυτή της Λέσβου, που την αποδίδαν στο εμπορικό δαιμόνιο των Μυτιληνιών, εφάμιλλο, αν όχι ανώτερο (κατά τα ανέκδοτα), από εκείνο των Εβραίων. Η ουσία είναι πως δεν μπόρεσα να τους ξαναδώ και να ζητήσω συγγνώμη από τη Βεατρίκη».

Και ο Μίμης Σαραντάκος καταλήγει τη μαρτυρία του για την οικογένεια Χάτεμ που κανείς δεν έμαθε 77 χρόνια τώρα την τύχη της: «Τελικά οι Χάτεμ μείνανε στην πόλη και τελειώνοντας η άνοιξη του ’44, οι Γερμανοί μάζεψαν στην αυλή της Κομμαντατούρ τις δυο – τρεις εβραϊκές οικογένειες της πόλης. Ήμουν πια οργανωμένος (σ.σ. στην ΕΠΟΧ είχε οργανωθεί ο Μίμης Σαραντάκος) και όταν το ‘μαθα, πήγα ως εκεί. Είδα μόνο τη Βεατρίκη και τον Όσκαρ, με ένα μπογαλάκι το καθένα, να στέκουν όρθια σε μια γωνιά της αυλής. Δε με είδαν και δεν μπόρεσα ούτε να ζητήσω συγγνώμη από τη Βεατρίκη, ούτε καν να την αποχαιρετήσω, κι αυτό έμεινε για πάντα βάρος στην ψυχή μου».

Πηγή: ΑΠΕ ΜΠΕ

 

Εντείνονται οι εμβολιασμοί στην Αφρική, αναφέρει ο ΟΗΕ

Οι εμβολιασμοί κατά της Covid-19 εντείνονται στην Αφρική, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, ο οποίος ανακοίνωσε σήμερα παραδόσεις εμβολίων σε εννέα χώρες σε αυτήν την...

ΗΠΑ: Ο Ντόναλντ Τραμπ επέστρεψε, διακριτικά, στη Νέα Υόρκη, για πρώτη φορά μετά την αποχώρησή του από τον Λευκό Οίκο

Ο Ντόναλντ Τραμπ επέστρεψε σήμερα στη Νέα Υόρκη, για πρώτη φορά αφότου αποχώρησε από τον Λευκό Οίκο, προσπαθώντας κατά τα φαινόμενα να τηρήσει «χαμηλό...

Δελτίο Ειδήσεων στις 23:00

8.100 ενεργά κρούσματα και 1.579 εισαγωγές στα νοσοκομεία της Αττικής την πρώτη εβδομάδα του Μαρτίου ανακοίνωσε ο ΕΟΔΥ. Ενδεικτική είναι η πίεση στο Εθνικό...

Οι ΗΠΑ στηρίζουν την Σαουδική Αραβία μετά από επιθέσεις των ανταρτών Χούθι της Υεμένης

Οι Ηνωμένες Πολιτείες δήλωσαν σήμερα πως είναι δεσμευμένες στην υπεράσπιση της Σαουδικής Αραβίας μετά τα πλήγματα με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) και πυραύλους την...

Βραζιλία: Δικαστής ακύρωσε την ποινική καταδίκη του πρώην προέδρου Λούλα, αποκαθιστώντας τα πολιτικά του δικαιώματα

Ένας δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου της Βραζιλίας ακύρωσε σήμερα τις ποινικές καταδίκες του αριστερού πρώην προέδρου Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, μια απόφαση που...

Η Γερμανία ανέθεσε στην ΙΒΜ να δημιουργήσει το ψηφιακό πιστοποιητικό εμβολιασμών

Στην αμερικανική εταιρία πληροφορικής ΙΒΜ ανατέθηκε η δημιουργία του ψηφιακού πιστοποιητικού εμβολιασμών που θα υιοθετήσει η γερμανική κυβέρνηση στο πλαίσιο αντίστοιχης απόφασης της Ευρωπαϊκής...

Δελτίο Ειδήσεων στις 22:00

Το 90% αγγίζουν σε πληρότητα οι Μονάδες Εντατικής Θεραπείας, ενώ το τελευταίο 24ωρο προστέθηκαν άλλοι 11 ασθενείς σε ΜΕΘ. Σήμερα ο ΕΟΔΥ ανακοίνωσε 1.165 νέα...

ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

Η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας στον Αθήνα 9.84

Η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, στις 8 Μαρτίου, σηματοδοτεί τους καθημερινούς αγώνες των γυναικών στον κόσμο και τη συνεχή προσπάθεια ανάδειξης των δικαιωμάτων τους. Ταυτόχρονα,...

Το πρώτο σύγχρονο συμβουλευτικό κέντρο γυναικών από τον δήμο Αθηναίων

Τη δημιουργία ενός σύγχρονου και πρότυπου συμβουλευτικού κέντρου γυναικών ανακοίνωσε σήμερα, Παγκόσμια Ημέρα για τα Δικαιώματα της Γυναίκας, ο Δήμαρχος Αθηναίων Κώστας Μπακογιάννης. Πρόκειται για...

Οι δήμοι της Αττικής τίμησαν την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας

Στο σύνολό τους οι δήμοι της Αττικής τίμησαν την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, με μηνύματα και ανακοινώσεις, με αφιερώματα, με διαδικτυακές εκδηλώσεις και συζητήσεις. Φέτος...

Επίθεση στα γραφεία της Δημοτικής Αστυνομίας στο Παγκράτι

Επίθεση στα γραφεία της Δημοτικής Αστυνομίας στο Παγκράτι στην οδό Υμηττού πραγματοποίησαν άγνωστοι στις 12:20 το μεσημέρι της Δευτέρας. Οι δράστες έσπασαν τη τζαμαρία των...

Κινητοποιήσεις στο κέντρο της Αθήνας για την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας

Κινητοποιήσεις πραγματοποιήθηκαν από το μεσημέρι μέχρι το απόγευμα στο κέντρο της Αθήνας, στο πλαίσιο της παγκόσμιας ημέρας γυναικών. Νωρίτερα το μεσημέρι οργανώσεις της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς...