5.5 C
Athens
Τετάρτη, 19 Ιανουαρίου, 2022

Ψηφιακό Μουσείο Μακρονήσου: Να θυμούνται οι παλιοί και να μαθαίνουν οι νέοι

✚ ΑΘΗΝΑ

Δήμος Αθηναίων: Η Αθήνα αποκτά νέα, σύγχρονα και ασφαλή πεζοδρόμια

Σε εξέλιξη βρίσκεται στην Αθήνα το μεγαλύτερο έργο ανακατασκευής πεζοδρομίων από την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων. Δεκαοχτώ χρόνια μετά, ο Δήμος Αθηναίων επαναφέρει τα μεγάλα...

Δήμος Αθηναίων: Τέλος στην αντικοινωνική στάθμευση με 830 «έξυπνους» αισθητήρες σε ράμπες και διαβάσεις

Τέλος στην παράνομη και αντικοινωνική στάθμευση των οχημάτων μέσα στην πόλη, επιδιώκει να βάλει ο Δήμος Αθηναίων αξιοποιώντας την τεχνολογία, μέσω της εγκατάστασης «έξυπνων»...

Αναβαθμίζεται το «myathenspass» – Τι αλλάζει στην ελεγχόμενη στάθμευση

Τη δυνατότητα σε κάθε οδηγό που παρκάρει στην Αθήνα να προγραμματίζει, μέσω της εφαρμογής «myAthenspass», την έναρξη της στάθμευσής του, ακόμη και εκτός ωραρίου...

Δήμος Αθηναίων: Εντυπωσιακές τοιχογραφίες σε σχολεία και γειτονιές της Αθήνας

«Ο νεαρός τυμπανιστής του Μεσολογγίου» αγναντεύει την Ακρόπολη από το 13ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών στο Μετς, ενώ το «Πάνθεον» των Αγωνιστών του ‘21 συντροφεύει...

Το INNOVATHENS εγκαινιάζει το 2022 με μία νέα ενότητα Podcast

Το INNOVATHENS, ο Κόμβος Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας της Τεχνόπολης Δήμου Αθηναίων, υποδέχεται το 2022 με μία ολοκαίνουργια ενότητα Podcasts αλλά και ένα συναρπαστικό εκπαιδευτικό...

«Θα ζήσω να τα φωνάξω όλα αυτά; Θα ζήσω για να πω… κι αν ζήσω θα μπορέσω να ιστορήσω τα ανιστόρητα;» αναρωτιέται ο Μενέλαος Λουντέμης κατά την διάρκεια της εξορίας του στη Μακρόνησο.

Ψηφιακό Μουσείο Μακρονήσου

Μια διαδικτυακή περιήγηση στο καταραμένο νησί του Αιγαίου, την Μακρόνησο προσφέρουν σε όσους ενδιαφέρονται τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας και το Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού. Πρόκειται για την ιστοσελίδα http://www.makronissos.org/ που φιλοξενεί το Ψηφιακό Μουσείο Μακρονήσου.

Ένας φορτισμένος τόπος, σύμβολο της πιο σκοτεινής όψης της ελληνικής μετεμφυλιακής ιστορίας. Η Μακρόνησος συνώνυμη του ψυχικού και σωματικού βασανισμού, υπήρξε κολαστήριο για χιλιάδες ανθρώπους (τουλάχιστον 50.000 τα χρόνια 1947-50), κομμουνιστές, αριστερούς (ή θεωρούμενους ως τέτοιους) και συγγενείς τους.

«Το Ψηφιακό Μουσείο Μακρονήσου προσπαθεί να αποτυπώσει μία μοναδική ιστορική εμπειρία αλλά και να αποτίσει φόρο τιμής στους χιλιάδες ανθρώπους που πέρασαν από εκεί και οδηγήθηκαν είτε στον θάνατο είτε στην τρέλα και υπέφεραν πολύ σκληρά βασανιστήρια» δηλώνει στον Αθήνα 9.84 ο Βαγγέλης Καραμανωλάκης, ιστορικός, επίκουρος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και ένας από τους συγγραφείς κειμένων του Μουσείου.

makronisos

Εθνική αναμόρφωση

«Ο επισκέπτης του ψηφιακού μουσείου μπορεί να αναζητήσει φωτογραφικό υλικό, αρχειακά τεκμήρια, χάρτες, μαρτυρίες, κείμενα, όλα τα στοιχεία που ανασυνθέτουν αυτό το μοναδικό στην ελληνική ιστορία φαινόμενο» μας λέει ο κ. Καραμανωλάκης και εξηγεί ότι «η μοναδικότητα της Μακρονήσου ως τόπος εξορίας είναι ότι αποτέλεσε ενα ιδιότυπο πείραμα τόσο σε ελληνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο γιατί δεν λειτούργησε απλά ως στρατόπεδο συγκέντρωσης -κράτησης πολιτών και στρατιωτών αλλά ώς στρατόπεδο «εθνικής αναμόρφωσης» όπως ονομάστηκε.

»Οι άνθρωποι εκεί καλούνταν να μετανοήσουν για τις ιδέες τους και αυτό να αποτυπωθεί και γραπτώς, στη δήλωση μετανοίας. Η διαδικασία αυτή αναμόρφωσης γίνονταν με προπαγάνδα και με την χρήση πολύ σκληρών βασανιστηρίων, που οδήγησε πολλούς από αυτούς στο θάνατο και τους περισσότερους να υπογράψουν την δηλώση. Κάποιοι από αυτούς που υπέγραψαν οδηγήθηκαν στην τρέλα».

 Ο Τάσος Λειβαδείτης εξόριστος στη Μακρόνησο το 1950 γράφει:

«Είκοσι άνθρωποι κουβαριασμένοι μες σ’ ένα αντίσκηνο, δε μπορείς να σαλέψεις ούτε τη γλώσσα σου μα είναι πολλά τα χέρια να μοιράσεις την πίκρα σου, πολλές οι ανάσες να ξεχνάς τη βροχή. Έχει αρκετή θέση για να πεθάνεις».

makronisos

Σύντομη ιστορία του νησιού ως τόπος εξορίας

Από το 1912 έως το 1913 στάλθηκαν στη Μακρόνησο χιλιάδες Τούρκοι αιχμάλωτοι του Α´ Βαλκανικού Πολέμοου.

Στις 10 Ιουνίου 1922 αποφασίζεται η μεταφορά και προσωρινή εγκατάσταση στη Μακρόνησο των προσφύγων από τον Πόντο.

Το 1931 η Μακρόνησος προτείνεται ως χώρος συγκέντρωσης των κομμουνιστών.

Το 1935 αναφέρεται στον Τύπο πως αποφασίστηκε να μεταφέρονται εκεί οι εκτοπιζόμενοι κομμουνιστές, για την αποφυγή του κινδύνου μετάδοσης των ιδεών τους στα νησιά του Αιγαίου.

Η αντίστροφη μέτρηση για τα στρατόπεδα της Μακρονήσου ξεκίνησε το 1950. Μέχρι τον Οκτώβριο του 1960 λειτουργούσαν μόνο οι στρατιωτικές φυλακές. Τον Φεβρουάριο του 1961 οι τελευταίοι στρατιώτες που φρουρούσαν τις εγκαταστάσεις εγκατέλειψαν τη Μακρόνησο.

To 1989 με απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού κηρύχτηκε ολόκληρο το νησί της Μακρονήσου ιστορικός τόπος και όλα τα κτίρια των στρατοπέδων του νησιού ιστορικά διατηρητέα μνημεία.

makronisos

Απόσπασμα από τα Μακρονησιώτικα, 1957 του Γιάννη Ρίτσου

«Κι η θάλασσα είναι ακόμη γαλάζια όπως πάντοτε
κι ο αμερικάνικος στόλος ταξιδεύει στο Αιγαίο
ήσυχος, ήσυχος, ωραίος,
και τ’ άστρα ανάβουν κάθε βράδυ μικρές φωτιές
να ψήσουν οι Άγγελοι την ψαρόσουπα της Παναγίας.
Κι από κάτου απ’ τ’ αστέρια περνάνε
καραβιές-καραβιές οι εκτοπισμένοι
και τσουβάλια με κομμένα ποδάρια
και τσουβάλια με κομμένα χέρια
και τσουβάλια με νεκρούς
ξεβράζουν οι φουρτούνες στις αχτές του Λαυρίου».

Τα κείμενα του Μουσείου

Τα κείμενα του Ψηφιακού Μουσείου Μακρονήσου υπογράφουν οι: Πολυμέρης Βόγλης, ιστορικός, αναπληρωτής καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Θανάσης Γάλλος, ιστορικός, Κατερίνα Γκίκα, αρχαιολόγος, Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού, Άντα Κάπολα, ιστορικός, Βαγγέλης Καραμανωλάκης, ιστορικός, επίκουρος καθηγητής ΕΚΠΑ, Στρατής Μπουρνάζος, ιστορικός, Τάσος Σακελλαρόπουλος, ιστορικός, υπεύθυνος Ιστορικών Αρχείων Μουσείου Μπενάκη.

Καλλιόπη Ασλανίδου

Δελτίο Ειδήσεων στις 21:00

Την παράταση των μέτρων ενάντια στην πανδημία για ακόμη μία εβδομάδα ανακοίνωσε το υπουργείο Υγείας, υιοθετώντας την εισήγηση της Επιτροπής των Εμπειρογνωμόνων.Τα μέτρα αναμένεται...

Αύξηση του τζίρου μέσα στην πανδημία για τις επιχειρήσεις που εκμεταλλεύτηκαν το διαδίκτυο

Η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών συνέβαλε στην ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων κατά την πανδημία. Αυτό είναι ένα από τα συμπεράσματα της μελέτης με θέμα "Οι...

Η παράσταση «Αναφορά για μια Ακαδημία» του Φραντς Κάφκα σε Αθήνα, Καβάλα, Θεσσαλονίκη και Γιάννενα

Η παράσταση του έργου του Φραντς Κάφκα «Αναφορά για μια Ακαδημία», που παρουσιάζεται από την Ομάδα Σημείο Μηδέν σε σκηνοθεσία Σάββα Στρούμπου, συνεχίζει την...

O ηθοποιός Γκασπάρ Ουλιέλ σκοτώθηκε σε δυστύχημα στο σκι, σε ηλικία 37 ετών

Ο βραβευμένος με Σεζάρ, Γάλλος ηθοποιός Γκασπάρ Ουλιέλ, γνωστός για τον ρόλο του Ιβ Σεν Λοράν που ερμήνευσε στη μεγάλη οθόνη, απεβίωσε σήμερα σε...

Προκηρύχθηκε ο διαγωνισμός για τον Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας

Στην προκήρυξη του διαγωνισμού για την επιλογή του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας, προχώρησε το υπουργείο Εργασίας. Η προθεσμία για την υποβολή υποψηφιοτήτων λήγει...

Δελτίο Ειδήσεων στις 20:00

Την παράταση των μέτρων ενάντια στην πανδημία για ακόμη μία εβδομάδα ανακοίνωσε το υπουργείο Υγείας, υιοθετώντας την εισήγηση της Επιτροπής των Εμπειρογνωμόνων.Τα μέτρα αναμένεται...

Πίστωση 1.401.623 ευρώ σε 109 σεισμόπληκτους της Κρήτης μέσω Κρατικής Αρωγής

Το Υπουργείο Οικονομικών, με γνώμονα την αποζημίωση και στήριξη των πληγέντων από τον σεισμό της 27ης Σεπτεμβρίου 2021 στην Περιφέρεια Κρήτης, προχώρησε σήμερα, 19...

ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

Παρέμβαση του Ρουβίκωνα στα γραφεία της ΔΕΗ στη Χαλκοκονδύλη

Μέλη του Ρουβίκωνα περίπου δέκα άτομα ανάρτησαν πανό και πέταξαν φυλλάδια στην είσοδο των γραφείων της διοίκησης της ΔΕΗ στην οδό Χαλκοκονδύλη στο κέντρο...

«100 Χρόνια Μπιθικώτσης 1922-2022»: Μουσικό αφιέρωμα στο Δημοτικό Θέατρο Ολύμπια

Ο Δήμος Αθηναίων, με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη γέννηση του μεγάλου Έλληνα ερμηνευτή και συνθέτη Γρήγορη Μπιθικώτση (1922- 2022) και ανήμερα...

Περ. Αττικής: Μεγάλη συμμετοχή στις εκπαιδευτικές δράσεις, στο Πάρκο Τρίτση 

Ιδιαίτερα θετική χαρακτηρίζει η Περιφέρεια Αττικής την ανταπόκριση εκπαιδευτικών, σχολείων αλλά και πολιτών στα εκπαιδευτικά προγράμματα για μικρούς και μεγάλους που οργάνωσαν, επιμελήθηκαν και...

Έκθεση με φωτογραφίες από την ανολοκλήρωτη ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου στο Πολιτιστικό Κέντρο “Μελίνα”

Δήμος Αθηναίων: Δέκα χρόνια χωρίς τον Θόδωρο Αγγελόπουλο Έκθεση με αδημοσίευτες φωτογραφίες μάς μεταφέρει στο «πλατό» της τελευταίας ανολοκλήρωτης ταινίας του Από τις 29 Ιανουαρίου έως...

Δήμος Αθηναίων: Η Αθήνα αποκτά νέα, σύγχρονα και ασφαλή πεζοδρόμια

Σε εξέλιξη βρίσκεται στην Αθήνα το μεγαλύτερο έργο ανακατασκευής πεζοδρομίων από την περίοδο των Ολυμπιακών Αγώνων. Δεκαοχτώ χρόνια μετά, ο Δήμος Αθηναίων επαναφέρει τα μεγάλα...