17.7 C
Athens
Κυριακή, 16 Μαΐου, 2021

Ψηφιακό Μουσείο Μακρονήσου: Να θυμούνται οι παλιοί και να μαθαίνουν οι νέοι

✚ ΑΘΗΝΑ

Το καλύτερο φάρμακο είναι η αγάπη

Ο Αθήνα 9.84 σε συνεργασία με τις επτά κοινότητες του Δήμου Αθηναίων συγκεντρώνουν φάρμακα και υγειονομικό υλικό για το Κοινωνικό Φαρμακείο του Κέντρου Υποδοχής...

Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα του INNOVATHENS για τον Μάιο 

Το INNOVATHENS, ο κόμβος καινοτομίας και επιχειρηματικότητας της Τεχνόπολης Δήμου Αθηναίων, παρουσιάζει για τον μήνα Μάιο ένα πλούσιο εκπαιδευτικό πρόγραμμα σχεδιασμένο σύμφωνα με τις...

Το πρώτο υπνωτήριο για άστεγα παιδιά στην Αθήνα

Το πρώτο υπνωτήριο για άστεγους ανήλικους, ένα πρωτοπόρο εγχείρημα σε εθνικό αλλά και ευρωπαϊκό επίπεδο, δημιούργησε η ΜΕΤΑδραση, σε συνεργασία με σημαντικά ιδρύματα, αλλά...

Ο Δήμος Αθηναίων αλλάζει τον πολιτιστικό χάρτη της πόλης για όλους

Στην υλοποίηση ενός τριετούς σχεδίου για τον πολιτισμό, που στοχεύει πρωτίστως στην ενίσχυση των καλλιτεχνών και των εργαζόμενων στον χώρο του πολιτισμού, οι οποίοι έχουν...

Βασίλης – Φοίβος Αξιώτης: Μονόδρομος για τον δήμο Αθηναίων η ανάπλαση της Ακαδημίας Πλάτωνος

Για την ανάπλαση και ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου της Ακαδημίας Πλάτωνος και την ανέγερση του Αρχαιολογικού Μουσείου της Αθήνας, μίλησε στον Αθήνα 9.84 ο...

«Θα ζήσω να τα φωνάξω όλα αυτά; Θα ζήσω για να πω… κι αν ζήσω θα μπορέσω να ιστορήσω τα ανιστόρητα;» αναρωτιέται ο Μενέλαος Λουντέμης κατά την διάρκεια της εξορίας του στη Μακρόνησο.

Ψηφιακό Μουσείο Μακρονήσου

Μια διαδικτυακή περιήγηση στο καταραμένο νησί του Αιγαίου, την Μακρόνησο προσφέρουν σε όσους ενδιαφέρονται τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας και το Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού. Πρόκειται για την ιστοσελίδα http://www.makronissos.org/ που φιλοξενεί το Ψηφιακό Μουσείο Μακρονήσου.

Ένας φορτισμένος τόπος, σύμβολο της πιο σκοτεινής όψης της ελληνικής μετεμφυλιακής ιστορίας. Η Μακρόνησος συνώνυμη του ψυχικού και σωματικού βασανισμού, υπήρξε κολαστήριο για χιλιάδες ανθρώπους (τουλάχιστον 50.000 τα χρόνια 1947-50), κομμουνιστές, αριστερούς (ή θεωρούμενους ως τέτοιους) και συγγενείς τους.

«Το Ψηφιακό Μουσείο Μακρονήσου προσπαθεί να αποτυπώσει μία μοναδική ιστορική εμπειρία αλλά και να αποτίσει φόρο τιμής στους χιλιάδες ανθρώπους που πέρασαν από εκεί και οδηγήθηκαν είτε στον θάνατο είτε στην τρέλα και υπέφεραν πολύ σκληρά βασανιστήρια» δηλώνει στον Αθήνα 9.84 ο Βαγγέλης Καραμανωλάκης, ιστορικός, επίκουρος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και ένας από τους συγγραφείς κειμένων του Μουσείου.

makronisos

Εθνική αναμόρφωση

«Ο επισκέπτης του ψηφιακού μουσείου μπορεί να αναζητήσει φωτογραφικό υλικό, αρχειακά τεκμήρια, χάρτες, μαρτυρίες, κείμενα, όλα τα στοιχεία που ανασυνθέτουν αυτό το μοναδικό στην ελληνική ιστορία φαινόμενο» μας λέει ο κ. Καραμανωλάκης και εξηγεί ότι «η μοναδικότητα της Μακρονήσου ως τόπος εξορίας είναι ότι αποτέλεσε ενα ιδιότυπο πείραμα τόσο σε ελληνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο γιατί δεν λειτούργησε απλά ως στρατόπεδο συγκέντρωσης -κράτησης πολιτών και στρατιωτών αλλά ώς στρατόπεδο «εθνικής αναμόρφωσης» όπως ονομάστηκε.

»Οι άνθρωποι εκεί καλούνταν να μετανοήσουν για τις ιδέες τους και αυτό να αποτυπωθεί και γραπτώς, στη δήλωση μετανοίας. Η διαδικασία αυτή αναμόρφωσης γίνονταν με προπαγάνδα και με την χρήση πολύ σκληρών βασανιστηρίων, που οδήγησε πολλούς από αυτούς στο θάνατο και τους περισσότερους να υπογράψουν την δηλώση. Κάποιοι από αυτούς που υπέγραψαν οδηγήθηκαν στην τρέλα».

 Ο Τάσος Λειβαδείτης εξόριστος στη Μακρόνησο το 1950 γράφει:

«Είκοσι άνθρωποι κουβαριασμένοι μες σ’ ένα αντίσκηνο, δε μπορείς να σαλέψεις ούτε τη γλώσσα σου μα είναι πολλά τα χέρια να μοιράσεις την πίκρα σου, πολλές οι ανάσες να ξεχνάς τη βροχή. Έχει αρκετή θέση για να πεθάνεις».

makronisos

Σύντομη ιστορία του νησιού ως τόπος εξορίας

Από το 1912 έως το 1913 στάλθηκαν στη Μακρόνησο χιλιάδες Τούρκοι αιχμάλωτοι του Α´ Βαλκανικού Πολέμοου.

Στις 10 Ιουνίου 1922 αποφασίζεται η μεταφορά και προσωρινή εγκατάσταση στη Μακρόνησο των προσφύγων από τον Πόντο.

Το 1931 η Μακρόνησος προτείνεται ως χώρος συγκέντρωσης των κομμουνιστών.

Το 1935 αναφέρεται στον Τύπο πως αποφασίστηκε να μεταφέρονται εκεί οι εκτοπιζόμενοι κομμουνιστές, για την αποφυγή του κινδύνου μετάδοσης των ιδεών τους στα νησιά του Αιγαίου.

Η αντίστροφη μέτρηση για τα στρατόπεδα της Μακρονήσου ξεκίνησε το 1950. Μέχρι τον Οκτώβριο του 1960 λειτουργούσαν μόνο οι στρατιωτικές φυλακές. Τον Φεβρουάριο του 1961 οι τελευταίοι στρατιώτες που φρουρούσαν τις εγκαταστάσεις εγκατέλειψαν τη Μακρόνησο.

To 1989 με απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού κηρύχτηκε ολόκληρο το νησί της Μακρονήσου ιστορικός τόπος και όλα τα κτίρια των στρατοπέδων του νησιού ιστορικά διατηρητέα μνημεία.

makronisos

Απόσπασμα από τα Μακρονησιώτικα, 1957 του Γιάννη Ρίτσου

«Κι η θάλασσα είναι ακόμη γαλάζια όπως πάντοτε
κι ο αμερικάνικος στόλος ταξιδεύει στο Αιγαίο
ήσυχος, ήσυχος, ωραίος,
και τ’ άστρα ανάβουν κάθε βράδυ μικρές φωτιές
να ψήσουν οι Άγγελοι την ψαρόσουπα της Παναγίας.
Κι από κάτου απ’ τ’ αστέρια περνάνε
καραβιές-καραβιές οι εκτοπισμένοι
και τσουβάλια με κομμένα ποδάρια
και τσουβάλια με κομμένα χέρια
και τσουβάλια με νεκρούς
ξεβράζουν οι φουρτούνες στις αχτές του Λαυρίου».

Τα κείμενα του Μουσείου

Τα κείμενα του Ψηφιακού Μουσείου Μακρονήσου υπογράφουν οι: Πολυμέρης Βόγλης, ιστορικός, αναπληρωτής καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Θανάσης Γάλλος, ιστορικός, Κατερίνα Γκίκα, αρχαιολόγος, Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού, Άντα Κάπολα, ιστορικός, Βαγγέλης Καραμανωλάκης, ιστορικός, επίκουρος καθηγητής ΕΚΠΑ, Στρατής Μπουρνάζος, ιστορικός, Τάσος Σακελλαρόπουλος, ιστορικός, υπεύθυνος Ιστορικών Αρχείων Μουσείου Μπενάκη.

Καλλιόπη Ασλανίδου

Το Ισλαμικό Κράτος ανέλαβε την ευθύνη για την επίθεση σε τζαμί της Καμπούλ

Η τζιχαντιστική οργάνωση Ισλαμικό Κράτος ανέλαβε σήμερα την ευθύνη για την επίθεση της Παρασκευής σε τζαμί της συνοικίας Σακάρ Ντάρα στην πρωτεύουσα του Αφγανιστάν,...

Covid 19-Κύπρος: Κανένας θάνατος το τελευταίο 24ωρο – 157 νέα κρούσματα

157 νέα κρούσματα από 83.338 τεστ ανίχνευσης της νόσου με τη μοριακή μέθοδο (PCR) και τη μέθοδο ταχείας ανίχνευσης αντιγόνου (antigen rapid test) ανακοίνωσε...

Ιταλία: Ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι πήρε εξιτήριο από το νοσοκομείο

Ο Ιταλός πρώην πρωθυπουργός Σίλβιο Μπερλουσκόνι πήρε εξιτήριο, σήμερα το απόγευμα, από το ιδιωτικό νοσοκομείο Σαν Ραφαέλε του Μιλάνου. Ο Μπερλουσκόνι είχε εισαχθεί στο Σαν...

Δελτίο Ειδήσεων στις 23:00

Στις φυλακές του Δομοκού προκειμένου να εκτίσει ποινή φυλάκισης 13 ετών και 8 μηνών, βρίσκεται ο Γιάννης Λαγός, καταδικασθείς για διεύθυνση της εγκληματικής οργάνωσης...

Κορονοϊός: 1.957 κρούσματα – 661 διασωληνωμένοι, 43 θάνατοι

Άλλα 1.957 νέα κρούσματα ανακοίνωσε ο ΕΟΔΥ για το τελευταίο 24ωρο. Δυστυχώς 43 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, ενώ 661 νοσηλεύονται διασωληνωμένοι σε ΜΕΘ. Σήμερα...

Παρατείνεται έως τις 24 Μαΐου το lockdown στην Κάλυμνο

Παρατείνεται μέχρι τις 24 Μαΐου το καθεστώς του καθολικού lockdown στην Καλύμνο όπως ανακοίνωσε η Πολιτική Προστασία. «Το επιδημιολογικό φορτίο παραμένει υψηλό παρά τη μικρή...

Χιλιάδες Ιρακινοί διαδήλωσαν υπέρ των Παλαιστινίων στη Βαγδάτη

Χιλιάδες Ιρακινοί, ανάμεσά τους πολλοί οπαδοί του Μοκτάντα Σαντρ, ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα του σιίτη ηγέτη και διαδήλωσαν σήμερα στη Βαγδάτη και σε άλλες ιρακινές...

ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

Επεισόδια στην πρεσβεία του Ισραήλ στην Αθήνα

Επεισόδια μεταξύ αστυνομίας και διαδηλωτών σημειώθηκαν νωρίτερα στη διάρκεια συλλαλητηρίου αλληλεγγύης στην Παλαιστίνη, που έλαβε χώρα στη Λεωφόρο Κηφισίας και κοντά στην πρεσβεία του...

Με ΑstraZeneca εμβολιάστηκε ο Δήμαρχος Αθηναίων  

Την πρώτη δόση του εμβολίου της AstraZeneca έκανε σήμερα ο Δήμαρχος Αθηναίων Κώστας Μπακογιάννης. Oπως αναφέρει σε ανάρτηση του στα social media "Ήρθε επιτέλους και...

Τρία μουσεία επισκέφθηκε η Υπουργός Πολιτισμού την πρώτη ημέρα επαναλειτουργίας τους

Από σήμερα, 14 Μαΐου, επαναλειτουργούν με ασφάλεια τα μουσεία όλης της χώρας, για όλους τους επισκέπτες, Έλληνες και ξένους. Η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού...

Η ΠΟΕ τιμά την 19η Μαΐου Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου

Η φετινή επέτειος των 102 χρόνων, από την έναρξη της Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού από το Τουρκικό κράτος, αναπόφευκτα στο μυαλό όλων των Ελλήνων,...

Κυκλοφοριακές ρυθμίσεις στη Λ. Μαραθώνος

Διακοπή της κυκλοφορίας των οχημάτων στη λεωφόρο Μαραθώνος στο ύψος του Φράγματος θα πραγματοποιηθεί την ερχόμενη Δευτέρα το πρωί για 24 ώρες λόγω έργων...