Ο φαύλος κύκλος της φυλακής των κολασμένων...

Ο φαύλος κύκλος της φυλακής των κολασμένων...

Πάνε ακριβώς 15 χρόνια από τη μεγαλύτερη εξέγερση των φυλακών όλης της χώρας, που μέσα στον τραγικό απολογισμό της καταμετρήθηκε και ο θάνατος ενός πέρα για πέρα, αθώου. Ενός νεαρού τοξικομανή που εξαιτίας παράβασης του Κώδικα Ωδικής Κυκλοφορίας, βρέθηκε να συμβιώνει με βαρυποινίτες. Τον σκότωσαν και μάλιστα με βάρβαρο τρόπο. Κατά λάθος, όπως υποστηρίχθηκε κατόπιν απ' τους ίδιους! Για άλλον πήγαιναν... 

Από τότε δεν άλλαξε, τίποτα, σχεδόν.

 

Είχα πάρει συνέντευξη από τον δύστυχο και βιοπαλαιστή πατέρα του, τότε, για το Μέσο που δούλευα. Ήταν λαχειοπώλης. "Τι ήθελε το παιδί μου δίπλα σε εγκληματίες" ψέλιζε, θυμάμαι, μέσα στον πόνο του.

Κι όμως! Ελάχιστα πράγματα έχουν αλλάξει από τότε. Έως τίποτε. Ο κόσμος των κολασμένων της φυλακής, εξακολουθεί να υπάρχει στη σκιά της κανονικής ζωής. Και αραιά και που, ίσα που φωτίζεται "χάρη" στα οδυνηρά συμβάντα που συμβαίνουν ενίοτε και αναδεικνύονται από ευαισθητοποιημένους παράγοντες της δημόσιας ζωής.

Ένα τέτοιο ήταν και η αυτοκτονία, προ ημερών, ενός Αλβανού κρατουμένου, που προκάλεσε την ερώτηση του Φώτη Κουβέλη προς τον υπουργό Προστασίας του Πολίτη, στη Βουλή.

Λίγες μέρες πριν, πάλι μέσα στον Ιανουάριο, 400 τρόφιμοι της φυλακής των Γρεβενών, έκαναν απεργία πείνας. Για λόγους που μας κάνουν να ντρεπόμαστε.

Αναφέρουμε ενδεικτικά, δυο-τρεις: 

• Το εξευτελιστικό μέτρο του πρωκτικού ελέγχου εξακολουθεί να εξευτελίζει κάθε κρατούμενο. Όσοι αρνούνται, τιμωρούνται με απομόνωση.

• Δεν υπάρχει ούτε ένας γιατρός.

• Θέρμανση υπάρχει μόνο για μία ώρα το πρωί.

Υπάρχουν και πολλά άλλα, τέτοια συμπτώματα ωμής παραβίασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων που κατήγγειλαν εκεί.

Για το ρεπορτάζ αυτό που επιχειρούμε σήμερα από τη ιστοσελίδα του 9,84, είχαμε την τιμή να μας παραχωρήσει η εγκληματολόγος Δέσποινα Σβουρδάκου, αποσπάσματα από συνεντεύξεις νεαρών παιδιών που περιέχονται στο καταπληκτικό βιβλίο που συνέγραψαν από κοινού με τον συνάδελφό της, καθηγητή, Αντώνη Μαγγανά και φέρει τον τίτλο "Εγκληματολογία από τα Κάτω"...

Μαρτυρίες που καταδεικνύουν με τον πιο άγριο περιγραφικά τρόπο, ότι από τότε που είχα καταπιαστεί με κείνη την εξέγερση σ' εκείνο το ρεπορτάζ μέχρι και σήμερα, δεν έχει αλλάξει κάτι. Και σήμερα αυτοκτονούν άνθρωποι, παίρνουν βαριά ναρκωτικά, συμβιώνουν απλοί παραβάτες με ειδεχθείς εγκληματίες.

‘'Την πρώτη φορά δεν έπρεπε να με φέρουν εδώ ... με όλους τους εγκληματίες... Είναι δυνατό να είμαι στο κελί με άτομα που ήταν μέσα για ανθρωποκτονίες; Έπρεπε να με πάνε στο Βόλο, που είναι πιο ανοικτά. Δεν νιώθεις τόσο μαντρωμένος και χάλια. ... Όταν μπήκα την πρώτη φορά, ήθελα να αυτοκτονήσω. ... Το άσχημο είναι ότι βαράω ηρωίνη με χάπια, γίνομαι χάλια αλλά δεν πέφτω σε κώμα. ... Γαμώτο, τόσες απόπειρες ... και τίποτα''

θα πει ένα ανθρώπινο ερείπιο, μόλις 16 ετών.

'‘Η κλεισούρα δεν αντέχεται. Αν δεν κάνεις κάτι εκεί πάνω θα τρελαθείς. Πολύ αργά κυλάει ο χρόνος. Η μέρα μοιάζει σαν χρόνος ολόκληρος. Η φυλακή ποτέ δεν θέλει να σε καταστρέψει γιατί μπαίνεις εκεί για να σωφρονιστείς. ... Μέσα στη φυλακή έχεις να αντιμετωπίσεις το άγχος σου να συμβιώνεις με άλλους κρατούμενους, να συνηθίσεις το χώρο, τη στενοχώρια για το σύντροφό σου. ... Τα χειρότερα προβλήματα που κάνει η φυλακή είναι να διαλύει τον ερωτικό σου δεσμό, την οικογένεια, τα οικονομικά σου'' είναι το απαύγασμα της τραυματικής εμπειρίας στις φυλακές ενός 26 χρονου.

Δε διαλέξαμε τυχαία αυτές τις δύο καταθέσεις ψυχής. Στην μεν δεύτερη δίνεται με τον πιο καταθληπτικό όσο και ρεαλιστικό όμως, τρόπο, τι σημαίνει φυλακή. Τι σημαίνει τιμωρία. Ούτε λόγος βέβαια για σωφρονισμό. Σωφρονισμός, σημαίνει πρώτα-πρώτα, δουλειά. Απασχόληση. Αίσθηση προσφοράς. Φυσικά και άλλα πράγματα συνθέτουν την έννοια του σωφρονισμού.

Όταν μιλάμε λοιπόν μόνο για τιμωρία, η κατάσταση αγγίζει τα όρια της ανθρώπινης αντοχής. Όταν, όμως, τα ξεπερνάει, τότε μιλάμε για εξόντωση. Κάτι που προκύπτει από την πρώτη μαρτυρία του 16 χρονου, η περιγραφή του οποίου αφορά στην εποχή ενός σχεδόν έτους πίσω. Τίποτε δεν άλλαξε από εκείνες τις δύσκολες εποχές άλλων δεκαετιών, όπου και μόνο από το ρεπορτάζ, μπορούσαμε να περιέλθουμε σε κατάσταση μελαγχολίας. Τότε που ένας θάλαμος με μια τουαλέτα αντιστοιχούσε σε 6 άτομα.

Το πράμα έχει βελτιωθεί κατά τι από μια κάποια.. αποσυμφόρηση που επιτεύχθηκε εσχάτως, με τη λειτουργία έξι νέων φυλακών, αλλά και την πιο μεγάλη ευκολία που επιδεικνύουν οι Αρχές ως προς την αποφυλάκιση από τη μια και την φειδώ τους ως προς την προφυλάκιση, από την άλλη. Δε αρκεί, όμως, αυτό.

"Θα μπορούσε να είναι ακόμα καλύτερα τα πράγματα αν τα προγράμματα των λεγόμενων παραγωγών ήταν πιο εκτεταμένα. Πράγμα που θα μπορούσε να γίνει".

Η άποψη αυτή ανήκει στον υπεύθυνο του Μη κυβερνητικού Οργανισμού "Ονήσιμος", Γ. Παπασαραντόπουλο, ο οποίος δραστηριοποιείται εδώ και χρόνια για την φροντίδα και αρωγή των αποφυλακισμένων, ειδικά προς την κατεύθυνση της επανένταξής τους στην κοινωνία.

Η παραγωγή που αναφέρει ο κ. Παπασαραντόπουλος, αφορά στην παρασκευή διατροφικών προϊόντων. Ένα πρόγραμμα που ενώ έχει ξεπεράσει το πιλοτικό της στάδιο, για ανεξήγητους λόγους εφαρμόζεται σε ελάχιστες φυλακές.

Γενικά, όμως, πάντα υπάρχει περιθώριο οποιασδήποτε εργασίας για 2-3 ώρες τουλάχιστον των κρατουμένων, θα μας πει ο συνομιλητής μας.

Είναι πολύ σημαντικό γι' αυτούς να κερδίσουν 5 ευρώ μεροκάματο, που το μισό θα πηγαίνει για εξαγορά χρόνου της ποινής τους και το άλλο μισό στην τσέπη τους. Ξέρετε τι είναι να μην μπορούν ούτε από τη φυλακή να μετακινηθούν για να έρθουν σε μας μόλις αποφυλακιστούν; Για ένα μήνα τους τακτοποιούμε εμείς σε ξενοδοχείο. Ύστερα όμως; Δεν θα 'πρεπε να 'χει κάπως μεριμνήσει το κράτος;Πως θα πορευτούν στην καινούργια τους ζωή αυτοί οι άνθρωποι; διερωτάται ο κ. Παπασαραντόπουλος που έρχεται σε επαφή με δεκάδες αδειούχους φυλακισμένους ή αποφυλακισμένους, την ημέρα. Ωστόσο, μάλλον απάντηση δεν θα πάρει...

Αποτέλεσμα; Πάνω από το 80% των αποφυλακισθέντων ανηλίκών να επανέρχονται στις φυλακές, καθώς και το 55% των ενηλίκων!