ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ
>
Search

Κρίσιμες εκλογές την Κυριακή στην Τουρκία – Τρεις αναλυτές μιλούν στον Αθήνα 9.84

Τις πτυχές των εκλογών στην Τουρκία,  εν μέσω προσφυγικών κυμάτων και της συριακής κρίσης «χαρτογραφούν» τρεις αναλυτές στον Αθήνα 9.84.

Οι κάλπες ανοίγουν και πάλι την Κυριακή 1η Νοεμβρίου στην Τουρκία και το όποιο αποτέλεσμα συνδέεται άμεσα με το καυτό μέτωπο στην Μέση Ανατολή, καθώς και με τις ροές προσφύγων και μεταναστών προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.  Η υποστήριξη της διεθνούς συμμαχίας κατά του Ισλαμικού κράτους, η ένταση των στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον των Κούρδων στην βόρειο Συρία και το Ιράκ και η πορεία των ενταξιακών διαπραγματεύσεων επηρεάζουν, μεταξύ άλλων το διακύβευμα των επαναληπτικών εκλογών.

Το κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) κυβερνά τη χώρα από το 2002, αν και έχει επικεφαλής σήμερα ως πρωθυπουργό τον Αχμέτ Νταβούτογλου, βαραίνει η σκιά του Προέδρου Ταγίπ Ερντογάν. Το καλοκαίρι στις εκλογές έλαβε 40,8% αλλά έχασε την αυτοδυναμία λόγω της εισόδου στην Βουλή με 13,1% του Κουρδικό κόμμα της Δημοκρατίας των Λαών (HDP) . Η αξιωματική αντιπολίτευση είναι το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) του Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου με 25,1% ενώ το Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης(MHP)  έλαβε 16,3%.

Η Τουρκία οδηγείται σε εκλογές μέσα σε κλίμα έντασης μετά την εισβολή της αστυνομίας σε τηλεοπτικά δίκτυα , τις επιχειρήσεις για την σύλληψη τζιχαντιστών αλλά και την οδύνη για τον θάνατο δεκάδων ανθρώπων απο την τρομοκρατική επίθεση στην Άγκυρα.  Η ετήσια έκθεση προόδου της Κομισιόν θα δημοσιοποιθεί μετά τις εκλογές, ενώ απο τις Βρυξέλλες διαβλέπουν οπισθοδρόμηση ως προς το κράτος δικαίου.  Η διεθνής σημασία της Τουρκίας σηματοδοτείται απο την πρόσφατη επίκεψη της Άνγκελα Μέρκελ για την συνεργασία ως προς το θέμα των προσφύγων, αλλά και απο την αναγγελία της επίσκεψης του αμερικανού Προέδρου Μπάρακ Ομπάμα τον Νοέμβριο στην σύνοδο κορυφής G-20.

Τρείς διακεκριμένοι πανεπιστημιακοί αναλυτές παρουσιάζουν στον Αθήνα 9.84  τις παραμέτρους, αναφορικά με τις εκλογές στην Τουρκία,τόσο για το εσωτερικό της χώρας, όσο και στην ευρύτερη περιοχή.

Κωνσταντίνος Φίλης
Διευθυντής Ερευνών στο Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων του Παντείου πανεπιστημίου

Φιλης

«Το κλίμα μέσα στο οποίο λαμβάνουν χώρα οι εκλογές είναι δύσκολο και ιδιαίτερα ρευστό. Έχουμε την Τουρκία να κλυδωνίζεται στο εσωτερικό αλλά και το εξωτερικό από μια σειρά εξελίξεων. Στο Κουρδικό η κατάσταση έχει επιδεινωθεί σε σημαντικό βαθμό με μεγάλη ευθύνη του Τούρκου προέδρου.Δεν υπάρχει εκεχειρία αλλά αντίθετα συνεχίζονται οι συγκρούσεις του στρατού με τo PKK.
Επίσης η χώρα πηγαίνει σε εκλογές σε κατάσταση πόλωσης , όπως φαίνεται όχι μόνο μετά την πρόσφατη βομβιστική ενέργεια αλλά και με την πολιτική που ακολουθεί η τουρκική ηγεσία, η οποία έχει διχάσει την κοινωνία.  Αυτό αποτυπώνεται και στο εκλογικό χάρτη. Στα βάθη της Ανατολίας είναι ισχυρό το AKP , στα βορειοανατολικά οι Κούρδοι ενώ στην Κωνσταντινούπολη και ιδίως στα παράλια έχει ισχύ το CHP , το κόμμα των Κεμαλικών, που βρίσκεται στην αξιωματική αντιπολίτευση. Βλέπουμε , δηλαδή ότι υπάρχει διαίρεση όπως έχει συντελεστεί το τελευταίο διάστημα και αυτό αποτυπώνεται και γεωγραφικά.
Όλη αυτή η κατάσταση στο εσωτερικό συνυπάρχει με τα σκάνδαλα διαφθοράς αλλά και την προσπάθεια ελέγχου της Δικαιοσύνης, την επιθετική ρητορική Ερντογάν απέναντι στους αντιπάλους , την στοχοποίηση των αντίθετων φωνών, το προεδρικό παλάτι, τις παραινέσεις προς τις αεροσυνοδούς να μην βάφονται αλλά και με την απόφαση να μην αλλάξει η ώρα κατόπιν προεδρικής εντολής.
Όλα αυτά δείχνουν ότι θα είναι πολύ δύσκολη μια κυβερνητική συνεργασία την επόμενη ημέρα σε περίπτωση μη επίτευξης αυτοδυναμίας. Η αξιωματική αντιπολίτευση δεν θα συμπράξει εύκολα με το κόμμα του Ερντογάν, όμως και τα κόμματα της αντιπολίτευσης (Κεμαλιστές, Εθνικιστές και Κουρδικό) έχουν τεράστιες διαφορές μεταξύ τους.
Τα σενάρια λοιπόν που υπάρχουν με βάση τις έως σήμερα δημοσκοπήσεις, εάν δεν ανατραπούν στην κάλπη , είναι τα εξής:

-Η συνεργασία του κυβερνώντος AKP με τους Εθνικιστές οι οποίοι είχαν λάβει την τρίτη θέση. Πρόκειται για ένα πολύ αρνητικό σενάριο, τόσο για την Τουρκία όσο και για την ευρύτερη περιοχή , με την υιοθέτηση πιο σκληρής στάσης στο Κυπριακό και το Κουρδικό ζήτημα. Παράλληλα ίσως επιταχύνει την αρνητική πορεία της οικονομίας.

-Το ενδεχόμενο να μην υπάρξει συνεργασία και να ωθηθεί η χώρα σε τρίτες εκλογές με προφανή την εγχώρια αστάθεια, άν και όλοι έχουν δηλώσει ότι δεν επιθυμούν αυτή την εξέλιξη.

-Τρίτο ενδεχόμενο είναι η αναγκαστική σύμπραξη του κόμματος του AKP με τους Κεμαλιστές αν και ο Ερντογάν νοιώθει άβολα σε μια τέτοια συνεργασία. Άλλωστε το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) θα πρέπει να πάρει πολλά ανταλλάγματα και εγγυήσεις. Εκτιμώ ότι θα δεχθούν πιέσεις και από το εξωτερικό για την αυτή την συνεργασία, διότι το άλλο σενάριο , όλοι καταλαβαίνουν, ότι είναι απευκταίο και θα δημιουργήσει σειρά προβλημάτων.

Φυσικά όλα θα κριθούν από το αποτέλεσμα με βάση τα δύο υπάρχοντα δεδομένα: την μη αυτοδυναμία του AKP και την είσοδο του Κουρδικού κόμματος στην Βουλή, ενώ δεν ξέρουμε πώς θα λειτουργήσει το αίσθημα αβεβαιότητας και ο φόβος ακυβερνησίας».

Παναγιώτης Ιωακειμίδης
ομ. καθηγητής Διεθνών και Ευρωπαικών Σπουδών Πανεπιστήμιο Αθηνών

Ιωακειμιδης

«Οι εκλογές είναι κρίσιμες διότι η Τουρκία είναι πολύ σημαντικός παράγοντας ιδιαίτερα αυτή την περίοδο για την Ευρωπαική Ένωση, τόσο αναφορικά με τα θέματα προσφύγων και μεταναστών όσο και γενικότερα μέσα στο ασταθές κλίμα στην περιοχή της Μέσης Ανατολής. Έχει καθοριστικό ρόλο καθώς είναι η χώρα που φιλοξενεί 2 εκατομμύρια πρόσφυγες από την Συρία, οι οποίοι θέλουν με κάθε τρόπο για να φτάσουν στην Ευρώπη.
Η Ε.Ε θα πρέπει να συνεργαστεί στενά με την Τουρκία για να βρεθεί λύση και ήδη έχει καταρτιστεί σχέδιο δράσης σε ότι αφορά το μεταναστευτικό. Στόχος μεταξύ άλλων είναι να συγκρατηθούν οι πρόσφυγες κοντά στην πατρίδα τους , ώστε σε περίπτωση πολιτικής λύσης να επιστρέψουν.
Συνεπώς η εκλογική εξέλιξη είναι κρίσιμη καθώς θα προσδιορίσει πρός ποιά κατεύθυνση θα κινηθεί η Τουρκία, εάν θα έχει δημοκρατικό, φιλελεύθερο η  αυταρχικό καθεστώς , κάτι που  αν συμβεί θα δυσκολέψει τις σχέσεις με την Ε.Ε.  Σε περίπτωση που κινηθεί προς την αυταρχική κατεύθυνση,  ο Ερντογάν , εάν τροποποιήσει το Σύνταγμα σε αυταρχική λογική, τότε θα είναι σε εξαιρετικό βαθμό δύσκολες οι σχέσεις με την Ευρώπη, ιδίως όσον αφορά την αναβίωση και επιτάχυνση της ενταξιακής διαδικασίας.
Υπενθυμίζεται ότι οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις είχαν παγώσει και τώρα μέσω του σχεδίου δράσης και με απόφαση του Ευρωπαικού Συμβουλίου , ενεργοποιήθηκαν προκειμένου να ανοίξουν ορισμένα κεφάλαια. Μια απο τις προϊποθέσεις είναι και η εκπλήρωση πολιτικών κριτηρίων , η ύπαρξη Δημοκρατίας, ο σεβασμός στο κράτος δικαίου ενώ η ελευθερία του Τύπου πάσχει πολύ όπως είδαμε σε πρόσφατες καταλήψεις ΜΜΕ.  Οι εκλογές λοιπόν είναι κρίσιμες καθώς θα καθορίσουν την εσωτερική μορφολογία και το πολιτικό σύστημα και θα προσδιορίσουν το εύρος και τις δυνατότητες της Ε.Ε να συνεργαστεί με την Τουρκία για την επίλυση του Συριακού και την σταθεροποίηση της ευρύτερης περιοχής. Βεβαίως υπάρχουν πολλές πτυχές: το ενεργειακό ζήτημα, οι αγωγοί που θα περάσουν από τα εδάφη της, οι περίπλοκες σχέσεις με την Ρωσία, το κουρδικό κλπ. Όμως επικεντρώνομαι
στην Ευρωπαική διάσταση των εκλογών καθώς η ενδεχόμενη ισχυροποίηση του Ερντογάν θα είναι καθοριστική. Αν αναδυθεί ως σουλτάνος και ακολουθήσει το αυταρχικό του ένστικτο τα πράγματα θα γίνουν εξαιρετικά δύσκολα».

Αλέξανδρος Κούτσης
ομ. καθηγητής Μεσανατολικών Σπουδών Πάντειο πανεπιστήμιο

Κουτσης83

«Στις προηγούμενες εκλογές η μείωση της δύναμής του , στην Βουλή, έφραξε τον δρόμο στον Ερντογάν που επιθυμούσε να αλλάξει το Πολιτειακό καθεστώς σε προεδρικό. Παρά τις προσπάθειες για δημιουργία κυβέρνησης συνεργασίας ο ίδιος μάλλον δεν το ήθελε με την προοπτική να αποκτήσει πλειοψηφία στις επαναληπτικές εκλογές. Το ερώτημα είναι: θα τις κερδίσει;
Κατά την εκτίμησή μου θα υπάρξει το ίδιο αποτέλεσμα με τον Ιούνιο. Τι θα κάνει σε αυτή την περίπτωση ο Ερντογάν, θα δεχθεί συνασπισμό η θα πάει πάλι σε τρίτες εκλογές;
Έχει βάλει την Τουρκία σε ένα δίλημμα : έχετε να διαλέξετε μεταξύ του χάους και ως αποτέλεσμα της Συριακής κρίσης και την τάξη. Θέλετε πολιτική τάξη η χάος.
Οι εκλογές συνδέονται όμως και με τις εξελίξεις στην Συρία. Με την ανάμειξη της Ρωσίας, το πλαίσιο άλλαξε καθώς προωθείται η εδραίωση της εξουσίας του Άσαντ.  Η Τουρκία μαζί με τις ΗΠΑ και την Σ. Αραβία θέλουν η όποια λύση να περιλαμβάνει την αποχώρηση του Άσαντ,  ενώ η Ρωσία επιθυμεί να παραμείνει με συμβολικές εξουσίες οι οποίες και μετά από εκλογές θα μεταβιβαστούν.

Για την Τουρκία όλα αυτά συνδέονται με την απειλή για ενδεχόμενη δημιουργία ενός αυτόνομου κουρδικού κράτος στην βόρεια Συρία. Είναι μια λύση που δεν θα ήθελαν οι Εθνικιστές και βεβαίως το κόμμα του Ερντογάν. Το ενδεχόμενο να υπάρξει ισχυρό αυτοδύναμο κουρδικό κράτος εκεί, είναι κάτι που τρομάζει την Τουρκία και επηρεάζει την πολιτική κατάσταση και τις εκλογές.
Παράλληλα όσο επιδεινώνεται το προσφυγικό με τους βομβαρδισμούς, είναι κάτι που εκμεταλλεύεται η Τουρκία για να προωθεί τις θέσεις της στην Ευρώπη αλλά και στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων όταν έρθει η ώρα να λυθεί το Συριακό. Εφ όσον επιστρέψουν πληθυσμοί στην Συρία και προκειμένου να είναι ασφαλείς  η Τουρκία ίσως  θελήσει  σε ένα “μεταβατικό στάδιο” να έχει τον έλεγχο της περιοχής».

 

Γιώργος  Αποστολίδης 

 

Print Friendly, PDF & Email



Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αν είσαι φίλος... * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

κατασκευή ιστοσελίδων